CUỘC THI THIẾT KẾ BÀI GIẢNG E-LEARNING
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG NĂM HỌC 2015-2016
Tiết 61: SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN
THIÊN NHIÊN


PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN HÒA VANG
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRI PHƯƠNG
Giáo viên thực hiện: Mai Thị Dung
EMAIL:maidung978@gmail.com
số điện thoại: 01682405270






SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Tháng 9 năm2015
2
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 .KIẾN THỨC
Học sinh trình phân biết được ba dạng tài nguyên thiên nhiên , lấy ví dụ minh họa các dạng TNTN.
Nêu được tầm quan trọng và tác dụng của việc sử dụng hợp lý các dạng TNTN đó. Nắm được khái niệm phát triển bền vững.
2.KỸ NĂNG
Kỹ năng thu thập xử lí thông tin, lắng nghe tích cực, kỹ năng quan sát tranh ảnh phim,tài liệu để làm bài tập.
3.THÁI ĐỘ
Giáo dục học sinh biết bảo vệ môi trường sống tránh tác hại của môi trường, bảo vệ TNTN.
Chương IV BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên
Khôi phục môi trường và gìn giữ thiên nhiên hoang dã
Bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái
Luật bảo vệ môi trường
Tài nguyên thiên nhiên là gì? Kể tên những tài nguyên thiên nhiên mà em biết?
- Tài nguyên thiên nhiên là nguồn vật chất sơ khai được hình thành và tồn tại trong tự nhiên mà con người có thể sử dụng trong cuộc sống.
Một số loại tài nguyên thiên nhiên:
Tài nguyên sinh vật
Tài nguyên đất
Tài nguyên nước
Tài nguyên khoáng sản
Tài nguyên thiên nhiên không phải là vô tận. Nếu chúng ta không biết cách sử dụng hợp lí, nguồn tài nguyên thiên nhiên sẽ bị cạn kiệt nhanh chóng.
Vậy làm thế nào để sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên? Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu điều này!
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN
THIÊN NHIÊN CHỦ YẾU
II. SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
CỦNG CỐ
 
Chương IV: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Tiết 61: SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
Có các dạng tài nguyên thiên nhiên nào?
Tài nguyên tái sinh: Sinh vật
Tài nguyên thiên nhiên tái sinh: Rừng
Tài nguyên thiên nhiên không tái sinh: Khoáng sản
Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu: Năng lượng mặt trời …
Tài nguyên thiên nhiên là gì ?
Là nguồn vật chất sơ khai được hình thành và tồn tại trong tự nhiên mà con người có thể sử dụng cho cuộc sống :
I. Các dạng tài nguyên thiên nhiên chủ yếu:
Qua thông tin mục I SGK em hãy cho biết tài nguyên thiên nhiên có mấy dạng?
Có 3 dạng tài nguyên thiên nhiên:
Tài nguyên tái sinh.
Tài nguyên không tái sinh.
Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu.
Khí đốt thiên nhiên và dầu lửa
Than đá
Tài nguyên không tái sinh
Tài nguyên không tái sinh: Là dạng tài nguyên sau một thời gian sử dụng sẽ bị cạn kiệt.
Ví dụ: Khí đốt thiên nhiên, dầu lửa, than đá,...
Tài nguyên tái sinh
Tài nguyên nước
Tài nguyên đất
Tài nguyên sinh vật
Tài nguyên tái sinh: Là dạng tài nguyên khi sử dụng hợp lí sẽ có điều kiện phát triển phục hồi.
Ví dụ: nước, đất, tài nguyên sinh vật, …
Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu
Năng lượng gió
Năng lượng thủy triều
Năng lượng mặt trời
Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu: Là dạng tài nguyên sạch không gây ô nhiễm môi trường đang được sử dụng ngày một nhiều.
Ví dụ: năng lượng gió, năng lượng mặt trời.
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
Bảng 58.1. Các dạng tài nguyên thiên nhiên
Nghiên cứu thông tin SGK, 58.1: Các dạng tài nguyên thiên nhiên (Chọn một hoặc một số nội dung thích hợp ở cột bên phải ứng với mỗi loại tài nguyên ở cột bên trái và ghi vào cột ghi kết quả)
Dạng tài nguyên
Ghi kết quả
Các tài nguyên
1. Tài nguyên tái sinh.
2. Tài nguyên không tái sinh
3. Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu
Khí đốt thiên nhiên.
Tài nguyên nước.
Tài nguyên đất.
Năng lượng gió.
Dầu lửa.
g) Tài nguyên sinh vật.
h) Bức xạ mặt trời.
i) Than đá.
k) Năng lượng thủy triều.
l) Năng lượng suối nước nóng.
d, h, k, l
b, c, g
a, e, i
Từ hình ảnh và các thông tin trên bảng 58.1, rút ra nhận xét gì về đặc điểm của từng dạng tài nguyên thiên nhiên?
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
Có 3 dạng tài nguyên thiên nhiên:
Tài nguyên tái sinh: Có khả năng phục hồi khi sử dụng hợp lí (sinh vật, đất, nước …)
Tài nguyên không tái sinh: là dạng tài nguyên sau một thời gian sử dụng sẽ bị cạn kiệt (than đá, dầu mỏ …)
Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu: Là tài nguyên sử dụng mãi mãi, không gây ô nhiễm môi trường (gió, mặt trời …)
Tài nguyên không tái sinh ở Việt Nam có những loại nào?
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
Ở Việt Nam có tài nguyên không tái sinh là: Than đá, dầu mỏ, mỏ thiếc ...
Tài nguyên rừng là loại tài nguyên gì? Vì sao?
Tài nguyên rừng là loại tài nguyên tái sinh vì nếu biết cách bảo vệ và khai thác hợp lí thì tài nguyên rừng có thể phục hồi sau mỗi lần khai thác.
Mỏ Thiếc
Quan sát hình sau và trả lời:
Rừng Bạch Mã
THÔNG TIN BỔ SUNG
Hiện nay, tài nguyên năng lượng vĩnh cửu đang được nghiên cứu sử dụng ngày càng nhiều, thay thế dần các dạng năng lượng đang bị cạn kiệt và cũng hạn chế được tình trạng ô nhiễm môi trường.
Năng lượng mặt trời
Năng lượng gió
Điện từ năng lượng thuỷ triều
II. Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên:
1. Sử dụng hợp lí tài nguyên đất:
? Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên là gì?
- Vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng tài nguyên của xã hội hiện tại.
- Vừa đảm bảo duy trì các nguồn tài nguyên cho các thế hệ con cháu.
Khu công nghiệp
Khu dân cư
Đường giao thông
Sản xuất lương thực thực phẩm
? Đất có vai trò gì?
Là môi trường để sản xuất lương thực, thực phẩm, là nơi để xây nhà các khu công nghiệp, làm đường giao thông….
Đất bị xói mòn
Đất bị khô hạn
Đất bị ô nhiễm
Đất bị sa mạc hóa
Thực trạng hiện nay của tài nguyên đất?
Nguyên nhân nào gây ra thực trạng trên?
Sử dụng hợp lí tài nguyên đất là làm gì?
Đất bị thoái hóa
Làm cho đất không bị thoái hóa bằng các hoạt động như chống xói mòn, chống rửa trôi, chống khô hạn.
BẢNG 58.2 VAI TRÒ BẢO VỆ ĐẤT CỦA THỰC VẬT
BẢNG 58.2 VAI TRÒ BẢO VỆ ĐẤT CỦA THỰC VẬT
x
x
x
Đất có thực vật che phủ
Đất không có thực vật che phủ
Ruộng bậc thang
Giải thích vì sao trên vùng đất dốc, những nơi có thực vật bao phủ và làm ruộng bậc thang lại có thể góp phần chống xói mòn đất ?
Trên vùng đất dốc, những nơi có thực vật bao phủ và làm ruộng bậc thang, nước chảy trên mặt đất luôn va vào gốc cây và lớp thảm mục trên mặt đất nên chảy chậm. do vậy, chống xói mòn đất
Nhận xét gì về vai trò của thực vật trong việc bảo vệ đất?
Thực vật có vai trò quan trọng trong bảo vệ đất nên cần trồng rừng và bảo vệ rừng.
2. Sử dụng hợp lí tài nguyên nước:
TÀI NGUYÊN NƯỚC
Tìm hiểu
Trả lời 2 câu hỏi sau:
1. Nêu hậu quả của việc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm?.
1. Sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm là nguyên nhân của nhiều bệnh tật ở người và động vật.
Thiếu nước sạch là khiến dịch bệnh lây lan nhanh ở các nước châu Phi
Mất mùa
Không có nước cho gia súc
Thiếu nước
2. Nếu bị thiếu nước sẽ có tác hại gì?
Vai trò của nước?
Nước là nhu cầu không thể thiếu của mọi sinh vật trên trái đất.
Bảng: Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước và cách khắc phục
Khơi thông dòng chảy.
Không đổ rác thải
xuống sông.
Các sông, cống nước thải ở thành phố
Do dòng chảy bị tắc và do xả rác bẩn xuống sông
Các kênh rạch, ao, hồ ở nông thôn
Chăn thả trên kênh, ao, xả rác, vứt xác động vật sử dụng thuốc BVTV
Chăn nuôi có chuồng trại đúng qui cách, qui định. Xử lí rác sinh hoạt..
Các nguồn nước ngầm
Nước thải độc hại từ các nhà máy không qua xử lí
Xử lí nước thải công nghiệp trước khi thải ra môi trường
Qua bảng trên em có nhận xét gì?
Tài nguyên nước đang bị ô nhiễm và cạn kiệt.
Trồng rừng có tác dụng trong việc bảo vệ tài nguyên nước không? Tại sao?
Bốc hơi từ mặt đất
Bốc hơi từ đại dương
Mưa trên đại dương
Mưa trên đất liền
Rửa trôi bề mặt
Hình 58.2. Chu trình nước trên Trái Đất
Có, vì trồng rừng tạo điều kiện thuận lợi cho tuần hoàn nước trên Trái Đất, tăng lượng nước bốc hơi và lượng nước ngầm.
3. Sử dụng hợp lí tài nguyên rừng:
TÀI NGUYÊN RỪNG
Vai trò của rừng?
Diện tích rừng tự nhiên
Diện tích đồi trọc
14.350.000 ha
8.253.000 ha
Khoâng ñaùng keå
13.000.000 ha
1943
1943
1995
1995
Mức độ rừng bị tàn phá từ năm 1943 đến 1995
Thực trạng rừng hiện nay như thế nào?
Tích hợp môn địa lí
Hậu quả của việc chặt phá và đốt rừng?
Mất thảm thực vật, ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái.
Thiên tai
Lũ lụt
Hạn hán
Biến đổi khí hậu
Biện pháp sử dụng hợp lí tài nguyên rừng
- Phải kết hợp giữa khai thác có mức độ tài nguyên rừng với bảo vệ rừng.
- Thành lập các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia….. và có quy hoạch trồng rừng trên toàn quốc.
-Đất là nơi ở, nơi sản xuất lương thực, thực phẩm nuôi sống con người, sinh vật khác
Nước là nhu cầu không thể thiếu của tất cả các sinh vật trên trái đất
Tái sinh
Tái sinh
Tái sinh
Rừng là nguồn cung cấp lâm sản, thuốc, gỗ …
Rừng điều hòa khí hậu …
Cải tạo đất, bón phân hợp lí.
Chống xói mòn đất, chống khô cạn, chống nhiễm mặn
Khơi thông dòng chảy.
Không xả rác, chất thải công nghiệp và sinh hoạt xuống sông, hồ, biển …
Tiết kiệm nguồn nước ngọt
Khai thác hợp lí kết hợp trồng bổ sung.
Thành lập khu bảo tồn thiên nhiên
Hãy cho biết tình hình sử dụng nguồn tài nguyên rừng, đất, nước ở Việt Nam hiện nay?
Chủ trương của Đảng và nhà nước: phủ xanh đất trống, đồi trọc
Ở những vùng đất dốc thì trồng lương thực bằng cách làm ruộng bậc thang
Ở những vùng nước ngập mặn: khử mặn, hạ mạch nước ngầm …
II. SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
THÔNG TIN BỔ SUNG
Trái đất có khoảng 1400.000 triệu tỷ lít nước và chỉ có 0.0001% lượng nước ngọt sử dụng được.
Hàng năm ở Việt Nam, đất bị xói mòn là 200 tấn/1 ha đất trong đó có 6 tấn mùn
Kể tên một số khu rừng nổi tiếng ở nước ta hiện đang được bảo vệ tốt?
Ở Việt Nam có các khu rừng được bảo vệ tốt như: Rừng Cúc Phương (Ninh Bình, Hòa Bình, Thanh Hóa) Phong nha (Quảng Bình), Ba Vì (Hà Tây), Tam Đảo (Vĩnh Phú, Bắc Thái, Tuyên Quang), Ba Bể (Cao Bằng), Cát Bà (Hải Phòng), Bạch Mã (Thừa Thiên Huế), Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu), Cát Tiên (Đồng Nai), Rừng ngập mặn Cần Giờ, …
- Khu rừng nhiệt đới điển hình, có diện tích khoảng 22,000 ha.  Đây là một rừng nguyên sinh trong vùng đá vôi với rất nhiều hang động.
MỘT SỐ HÌNH ẢNH
RỪNG QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG
Có cây sống đến hàng ngàn tuổi. Đường kính  đến vài thước và cao đến
50 m … Có cây to vài chục người ôm không xuể.
+ Bản thân hiểu giá trị của tài nguyên.
+ Tham gia các hoạt động bảo vệ nguồn nước, bảo vệ cây, rừng…
+ Tuyên truyền cho bạn bè và người xung quanh để cùng có ý thức bảo vệ tài nguyên.
? Bản thân em cần làm gì để góp phần vào việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lí?
Thế nào là sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên?
Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên là vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng tài nguyên của xã hội hiện tại nhưng phải đảm bảo cho thế hệ tương lai
 Đó là sự phát triển bền vững
Khái niệm phát triển bền vững:
Phát triển bền vững là sự phát triển không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện nay mà còn không làm tổn hại đến thế hệ tương lai, đáp ứng lại các nhu cầu của họ.
 Sự phát triển bền vững là mối liên hệ giữa công nghiệp hoá và thiên nhiên.
II. SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
I. CÁC DẠNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
? Vì sao phải sử dụng tiết kiệm và sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên?
Chúng ta phải sử dụng tiết kiệm và hợp lí tài nguyên thiên nhiên vì tài nguyên thiên nhiên không phải là vô tận, chúng ta cần phải sử dụng hợp lí để vừa đáp ứng nhu cầu tài nguyên của xã hội hiện tại vừa bảo đảm duy trì lâu dài các nguồn tài nguyên cho các thế hệ con cháu mai sau.
CỦNG CỐ
? Nguồn năng lượng như thế nào gọi là nguồn năng lượng sạch?
Năng lượng sạch là nguồn năng lượng khi sử dụng không gây ô nhiễm môi trường như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy triều, năng lượng nhiệt từ lòng Trái Đất,...
CỦNG CỐ
Câu 1: Tài nguyên nào sau đây thuộc tài nguyên tái sinh?

Đúng rồi- nhấc chuột vào bất cứ nơi nào để tiếp tục
Sai rồi- nhấc chuột vào bất cứ nơi nào để tiếp tục
You answered this correctly!
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question completely
Em phải trả lời câu hỏi trước khi tiếp tục
Câu 2:Tài nguyên có giá trị vô tận là :Năng lượng mặt trời.
Đúng rồi- nhấc chuột vào bất cứ nơi nào để tiếp tục
Sai rồi- nhấc chuột vào bất cứ nơi nào để tiếp tục
You answered this correctly!
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question completely
Em phải trả lời câu hỏi trước khi tiếp tục
Câu 3: Dựa vào yếu tố nào sau đây để xếp đất vào nguồn tài nguyên tái sinh?

c)
Trong đất có nhiều than đá
Đúng rồi- nhấc chuột vào bất cứ nơi nào để tiếp tục
Sai rồi- nhấc chuột vào bất cứ nơi nào để tiếp tục
You answered this correctly!
Your answer:
The correct answer is:
You did not answer this question completely
Em phải trả lời câu hỏi trước khi tiếp tục
Question Feedback/Review Information Will Appear Here
CỦNG CỐ
 Học bài, trả lời câu hỏi SGK trang 177.
 Chuẩn bị bài mới: “KHÔI PHỤC MÔI TRƯỜNG VÀ GÌN GIỮ THIÊN NHIÊN HOANG DÔ. Trả lời các câu hỏi lệnh của bài mới và thực hiện bảng 59 trang 179 SGK.
DẶN DÒ
Chân thành cảm ơn quý thầy cô và các em
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !
Bài học kết thúc